Nederland telt twee geoparken met een UNESCO-status:
- Geopark De Hondsrug
- Geopark Schelde Delta (dat dus deels in Vlaanderen ligt).
België telt er ook twee:
- Geopark Schelde Delta
- Geopark Famenne-Ardenne.
Alle erkende Geoparken maken deel uit van het UNESCO Global Geoparks Network (GGN). Dit netwerk bestaat inmiddels uit ruim 200 geoparken in meer dan 50 landen.
Wij worden als UNESCO Geopark ondersteund door het NFUGG: Het Nederlands Forum UNESCO Global Geoparks. Dat is een expertcomité van de Nederlandse UNESCO Commissie. Het begeleidt initiatieven en adviseert de UNESCO Commissie over het Geoparkenprogramma.
Vanuit Vlaanderen is die rol weggelegd voor het VUC: de Vlaamse UNESCO Commissie.
We maken ook deel uit van een Europees netwerk: European Geoparks Network (EGN). En zijn pro-actief betrokken bij een Benelux netwerk samen met Geoparken De Hondsrug, Mellerdal, Famenne-Ardenne.
Wat is het verschil tussen een UNESCO Geopark, een UNESCO Mens & Biosfeergebied, en UNESCO Werelderfgoed?
UNESCO-gebieden vormen plekken waar wordt gewerkt aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN. Of het nu gaat om Geoparken, Mens & Biosfeergebieden, of Werelderfgoed: de UNESCO-erkenning is een kwaliteitskeurmerk en trekt bezoekers, stimuleert de lokale economie en draagt bij aan de duurzame ontwikkeling van een gebied.
Waar het Werelderfgoedlabel primair is gericht op bescherming en behoud, zijn de Geopark- en biosfeerlabels dynamischer en adaptiever. Mens & Biosfeergebieden zijn voortdurend in beweging, en dienen als plek om te onderzoeken hoe mens en natuur ook in de toekomst in evenwicht kunnen samenleven. Geoparken hebben eenzelfde functie, maar zij beschikken ook over geologisch erfgoed dat internationaal onderscheidend is, en vertellen door middel van erfgoed, landschap, natuur en archeologie een verhaal over het verleden en heden van een gebied.
In 2020 bracht de Nederlandse UNESCO Commissie een brochure uit, waarin de verschillen tussen de gebieden worden toegelicht.