Reconstructies Moervaartvallei: impressie van een depressie

Levensechte beelden van een landschap 14.000 jaar geleden

Voor het grote publiek is het moeilijk zich voor te stellen hoe het landschap van de Vlaams-Nederlandse Schelde Delta er duizenden jaren geleden uitzag. En hoe dat landschap veranderde door de tijd heen. In plaats van een ellenlange, saaie beschrijving werkt een beeld veel begrijpelijker; het geeft in één oogopslag de verschillende kenmerken weer. Grafisch kunstenaar Ulco Glimmerveen ging aan de slag en maakte drie realistische reconstructies van het landschap van de Moervaartvallei in Geopark Schelde Delta.

Ulco Glimmerveen kan als geen ander levensechte landschapsimpressies oproepen. Het resultaat van zijn reconstructies van de Vlaams-Nederlandse Schelde Delta zijn drie landschappen uit eenzelfde hoek genomen uit verschillende tijdsperioden. Ze zijn bruikbaar voor zowel wetenschappelijke als educatieve doeleinden. Ook voor Zeeland maakte de kunstenaar al acht reconstructies. die het publiek verder inzicht geven in het verleden. En er volgt meer.

Magistrale beelden
De landschappen ontspruiten niet zomaar aan de fantasie van de kunstenaar. Elk detail is zorgvuldig overwogen en bediscussieerd met een groep wetenschappers. De soorten planten en bomen, maar ook hun inplanting, de dieren en vanzelfsprekend ook de mensen; alles is bekeken en besproken. Prof. Crombé van de UGent en zijn team archeologen, versterkt met de paleo-ecologe Hanneke Bos, leverden de basisinformatie aan. Ook de experts van de provincie Oost-Vlaanderen deden een duit in het zakje, onder meer met een digitaal terreinmodel voor de ondergrond. Glimmerveen verwerkte alle gegevens in magistrale beelden.

Strategisch project
De Moervaartvallei is een oost-westgericht laaggelegen, nat gebied, in het noorden van de provincie Oost-Vlaanderen, gelegen tussen Wachtebeke en Eksaarde. Richting Nederlandse grens wordt het gebied afgesloten door een droge dekzandrug, waarop de A11 zijn weg zoekt tussen Knokke en Antwerpen. Via de Moervaart werd vroeger turf aangevoerd richting Gent. Nu overheersen daar natte weiden, natuurgebieden en door intensieve bemaling plaatselijk ook akkers. Het strategisch project Moervaartvallei probeert een evenwicht te vinden tussen landbouw en natuur, industrie en groen.

Als het ijs smelt
Het beeld met het grote zoetwatermeer toont de situatie zoals het 14.000 jaar geleden was. Aan het einde van de laatste ijstijd wordt een langgerekte rug opgestoven, die de oude Vlaamse Vallei afsnijdt van het noorden. Ongeveer tegelijkertijd zoekt de Schelde zich een andere weg naar zee langs Antwerpen. Bij de opwarming komt heel wat smeltwater vrij dat zich verzamelt in meertjes. De bebossing neemt toe en de jagers-verzamelaars bouwen hun kampen op de droge oevers van het meer aan de rand van het berkenbos (links op de voorgrond).

De kou definitief voorbij
Een laatste oprisping van intense kou laat de meren uitdrogen, maar zo’n 11.600 jaar geleden is de ijstijd definitief afgelopen. De bossen keren terug met dennen op de dekzandrug en enkele schaarse berken en populieren in de vlakte. Daarin slingert zich de proto-Durme met op de oever een tijdelijk kamp waar jagers met hun buit naar terugkeren. Staand in zijn kano speurt een visser de rivier af. Bevers maken hun burchten in het water en een vlucht kraanvogels scheert statig voorbij.

Bos flink toegenomen
Ongeveer 7.000 jaar geleden is het bos flink toegenomen. De rivier is afgezwakt tot een nauwelijks merkbare beek, vooral herkenbaar aan de donkergroene kruinen van de elzen. De vlakte zelf is gekleurd door gemengde eikenbossen. Vooraan zijn stukken open gekapt en afgebrand om afgeschermde akkertjes te vestigen. Een woning staat in paalvorm klaar voor afwerking en grazende schapen steken fel af tegen de open plekken. Twee zwarte ooievaars scheren laag voorbij, terwijl hogerop een koppel buizerds op zoek is naar prooi.

Deel dit bericht via:
Share on facebook
Share on linkedin
Share on email