Climate Living Lab Schelde Delta i.o.

geopark in the spotlight: Vulkaaneifel

In de rubriek ‘Geopark in de spotlight’ laten we telkens een ander Geopark zien dat al erkend is door UNESCO. Deze keer tonen we het Duitse Geopark Vulkaaneifel, erkend sinds 2015. Een gesprek met wetenschapster Julia Franzen.

  1. We staan aan het begin van onze erkenning als Global Geopark. Hoe kijkt u terug op de periode voor de Vulkaaneifel?

 21 jaar geleden vormde de Vulkaaneifel samen met drie andere unieke geografische gebieden het Europese Geoparkennetwerk: Haute Provence (Frankrijk), Lesbos Petrified Forest (Griekenland) en Maestrazgo (Spanje). Dit was de voorloper van het Global Geoparks Network. Het partnerschap van deze vier regio’s en het idee van een duurzame regionale ontwikkeling gebaseerd op het geologische erfgoed heeft tot groot succes geleid. Nu zijn er maar liefst 169 UNESCO Global Geoparks in 44 verschillende landen. Samen vormen zij de geschiedenis van de aarde om tot een beleving voor het grote publiek, zonder in te boeten op integriteit van de omgeving.

  1. Hoe zou u uw Geopark omschrijven?

Vulkaaneifel UGG is een landelijk, heuvelachtig middengebergte met een bewegend reliëf en hoofdzakelijk loofbossen. Het is daarnaast ook het land van vulkanen en maren, wat een bijzondere vorm van vulkanisme is. De dialectterm “maar” komt voort uit het Daungebied en is vandaag de dag in bijna alle talen wereldwijd de geldige benaming voor deze geologische verschijningsvorm.

Het UNESCO-geopark Vulkaaneifel zorgt voor het behoud en de verdere ontwikkeling van het geologische erfgoed en het landschap, op een manier die tegelijkertijd zorgt voor het bevorderen van het economische bestaan van de inwoners.

Vandaag de dag is er een uitgesproken geotoerisme in de Vulkaaneifel. In onze geomusea worden verschillende natuurwetenschappelijke fenomenen verder toegelicht. Elk museum heeft zijn eigen thematische focus, gewijd aan verschillende geowetenschappelijke, natuur(historische), culturele en technische kenmerken van de regio’s. Er worden verschillende onderwerpen in de kijker gezet zoals de ijzerindustrie, fossielen, vulkanische verschijnselen enzovoort. Ook talrijke regionale wandelroutes zijn toegewijd aan de thema’s van de Vulkaaneifel. Het Geopark heeft al in 2012 een masterplan laten opstarten om relevante thema’s zoals geologie, economie, maatschappij, cultuur en milieu samen te brengen onder het gemeenschappelijke idee van duurzame, regionale ontwikkeling.

Daarnaast zijn er verschillende educatieve pakketten voor zowel de bezoekers als voor de regionale bevolking. Deze pakketten zijn bedoeld om de regionale identificatie te bevorderen. Zelfs voor de plaatselijk kleuter- en basisscholen zijn er speciale programma’s ontwikkeld om ook aan hun duidelijk te maken waarom de Vulkaaneifel zo speciaal en waardevol is.

  1. Wat is/zijn het belangrijkste kenmerk/de belangrijkste kenmerken?

 Het Geopark is vooral bekend om zijn marenkraters die ontstaan zijn door vulkanische stoomexplosies. Deze worden gevormd wanneer stijgend magma in contact komt met waterhoudende lagen waardoor grote hoeveelheden waterdamp vrijkomen. Omringende rotsen worden hierdoor verbrijzeld door schokgolven en explosief naar boven geslingerd. Dit leidt tot het instorten van rotsblokken in de holte totdat er een trechtervormige instortingskrater wordt gevormd.

In de Vulkaaneifel zijn er maar liefst 77 maren. Hiermee is dit het gebied met de hoogste maar-dichtheid ter wereld. Twaalf hiervan hebben nog een meer, de overige zijn dichtgeslibd en veranderd in droge maren met een zeldzame hoogveenvegetatie. De oudste maren zijn volledig begroeid met bos of weiland en zijn moeilijk herkenbaar als voormalige maar.

Ongeveer 11.000 jaar geleden barstte de Ulmenermaar, de jongste vulkaan van Duitsland, uit. De aarde onder de Vulkaaneifel is nog steeds in beweging en de Eifel stijgt elk jaar met één millimeter. Er zijn talloze bronnen van kooldioxide en onder de Vulkaaneifel bevindt zich een hete plek die tot ver in de aardmantel reikt. Dit wijst erop dat het vulkanisme in de regio nog niet is afgelopen, het heeft enkel een rustpauze ingelast.

Eckfelder Oerpaard

De Vulkaaneifel biedt daarbovenop fossielen aan van wereldklasse. Zoals het oerpaard uit Eckfeld, een van de oudste honingbijen die tot nu toe bekend zijn, of de fossiele rifwerelden van de Gerolsteiner Dolomieten.

 

  1. Hoe is het Geopark ontstaan?

 In de jaren tachtig zijn we van start gegaan met het plaatsen van informatiepanelen waarop uitleg staat over onze geologie. Vervolgens hebben we wandelpaden gepland die deze panelen met elkaar verbinden. Daarna begonnen verschillende lokale bedrijven “geologische producten” te produceren of gebruik te maken van het geologisch erfgoed voor hun bedrijf. Een van onze vroege partners opende zo bijvoorbeeld het “Vulkanhotel” waar elke kamer een ander vulkanisch thema heeft. Hun restaurant serveert daarbovenop ook “Geofood”, lokale producten die soms verband houden met onze geologie.

Gerolsteiner Dolomieten
  1. Welke moeilijkheden bent u tegengekomen en hoe heeft u die overwonnen?

 In het begin waren er maar weinig mensen die begonnen met de ontwikkeling van wat we tegenwoordig Geotoerisme noemen. Na verloop van tijd begonnen steeds meer mensen en bedrijven waardering te tonen voor het idee. Zij sloten zich bijgevolg aan bij de “Geopark Beweging”.

  1. Met welke toeristische partners/organisaties werkt u?

 Vanaf het begin hebben wij nauw samengewerkt met onze lokale en regionale toeristische partners. Vooral wanneer het gaat om strategische beslissingen, de ontwikkeling van nieuwe programma’s of projecten die financiering van de Europese Unie (EU) krijgen. We leiden ook lokale gidsen op. Zij zijn de ambassadeurs van ons Geopark en sommigen van hen leiden ook excursies in basisscholen en kleuterscholen.

  1. Wat zijn de voordelen van het hebben van een UNESCO Geopark-label?

 Sinds wij het UNESCO-Label in 2015 hebben gekregen, hebben we het gevoel dat de toekenning de regionale identiteit heeft bevorderd. Mensen zijn trots dat ze in een door UNESCO aangewezen gebied wonen, dat in lijn ligt met andere regio’s die tot de topklasse van de wereld behoren. Dit leidt in eerste instantie tot imagoverbetering van de regio. Daarnaast heeft het UNESCO-label vanuit toeristisch oogpunt geleid tot een toenemende kwaliteit van het toeristisch aanbod. Maar het belangrijkste voor ons is dat de regionale bevolking hun “heimat” met zijn kenmerken waardeert.

  1. Wat zijn de voordelen voor uw regio? Was het het allemaal waard?

De toekenning van het UNESCO-label heeft geleid tot een versterking van de samenwerkingsverbanden, vooral wanneer het gaat om grote projecten die gefinancierd worden door de EU. We hebben het gevoel dat het nu gemakkelijker is voor ons om financiering en andere middelen te verkrijgen, maar tegelijk zijn de verwachtingen ook hoger sinds we het label hebben verkregen.

 

  1. Wij zijn bezig met de voorbereiding van ons bidbook en masterplan als streefdoel voor het UNESCO Geopark Schelde Delta. Heeft u tips en trucs voor ons bij het oprichten van ons Geopark?

Het is belangrijk om alle lokale stakeholders, NGO’s, de onderwijs- en economische sector en de lokale bevolking, inclusief de jeugd te betrekken bij het hele proces. Zorg ervoor dat er voldoende ruimte is voor hun ideeën, ook met betrekking tot de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG-Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties). En het allerbelangrijkste: stop nooit met praten met elkaar!

Meer info via https://www.geopark-vulkaneifel.de/index.php

Deel dit bericht via:
Share on facebook
Share on linkedin
Share on email